Pokaż listę

7. rocznica śmierci Księdza Prałata Jana Sikory

17 sierpnia minęła 7 rocznica śmierci Księdza Prałata Jana Sikory.

Z tej okazji w kościele p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej odprawiona została Msza Św. w intencji duszy śp.Księdza Prałata a następnie złożono kwiaty przed popiersiem Księdza


Ksiądz Jan Sikora (ur. 1921)

Parafia

Najstarszy kościół parafialny w Wołominie pw. Matki Bożej Częstochowskiej swój dzisiejszy kształt architektoniczny, wystrój i wyposażenie wnętrza oraz dekorację malarską zawdzięcza księdzu Prałatowi Janowi Sikorze, długoletniemu proboszczowi tej parafii.

Ksiądz Prałat przyjechał do Wołomina latem 1962 r. Miał wtedy 41 lat i dwunastoletni staż pracy w Kościele. Zastał świątynię w Wołominie w stanie surowym, niedawno odbudowaną po zniszczeniach wojennych.

Zapewne żyją jeszcze w Wołominie mieszkańcy, którzy pamiętają, jak w sierpniu 1944 r. Rosjanie zburzyli część wieży przedwojennego kościoła, a we wrześniu Niemcy, wycofując się z Wołomina, wysadzili w powietrze pozostałą jej część. Wieża upadając, swoim ciężarem przygniotła kościelną nawę. 27 sierpnia 1949 r., wokół pozostałych w tym miejscu gruzów, przeszli w procesji żałobnej mieszkańcy miasta, prowadzeni  przez księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego, który wówczas wizytował parafię. Dwa lata później, w 1951 r. kościół został podniesiony z ruin. Stało się to w okresie działalności drugiego powojennego wołomińskiego proboszcza,  ksiedza Mieczysława Grabowskiego. Autorem projektu architektonicznego świątyni był inż. Stanisław Leon Marzyński (1904-1992). 26 sierpnia 1953 r. do wnętrza kościoła powrócił cudownie ocalony w czasie wojny obraz Patronki – Matki Bożej Częstochowskiej, ufundowany jeszcze na początku XX w. przez księdza Jana Golędzinowskiego. 11 października 1953 r. kościół został poświęcony. Parafia zaczęła nowe życie.

Proboszcz

Jednak ksiądz Jan Sikora, który 18 czerwca 1962 r. przejął obowiązki po księdzu Grabowskim, nie mógł kontynuować odbudowy kościoła. Był nadal wikariuszem, a później przez kilka lat tylko administratorem parafii. Urząd do Spraw Wyznań nie wyrażał zgody na mianowanie go proboszczem w Wołominie. Oficjalnym powodem był tu ?brak kwalifikacji obywatelskich?. W rzeczywistości na decyzji władz zaważyła wojenna przeszłość księdza, żołnierza Armii Krajowej oraz intensywna akcja katechizacji dzieci i młodzieży, jaką rozpoczął zaraz po przyjeździe do Wołomina. Był to zresztą  okres szczególny w powojennej historii Polski: wobec Kościoła, którego instytucję władza traktowała jak przeciwnika politycznego, stosowano represje. Wielu duchownych dotykały szykany i rozmyślne prześladowania.

Te pierwsze lata 1962 – 1969 pobytu księdza Jana Sikory w Wołominie nie pozostały zmarnowane. Przeprowadził remont kaplicy, wzniesionej jeszcze w 1946r. przez księdza Apoloniusza Kosińskiego oraz remont plebanii, która stała się jego domem na resztę życia. Ogrodził kościelny plac i cmentarz.

Prace remontowe nabrały tempa po 1970r. Właśnie wtedy ksiądz Jan Sikora został oficjalnie proboszczem parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej. W tym samym roku wojewódzki konserwator zabytków wydał decyzję o wpisaniu kościoła do rejestru zabytków, co znacznie ułatwiło starania o materiały budowlane i realizację administracyjnych postanowień. Fasada kościoła otrzymała dwie, przykryte miedzianą blachą wieże, a zewnętrzne ściany budowli otynkowano. W 1976r. także dach kościoła został przykryty blachą miedzianą, w miejsce dachówki z lat 60. W latach 1980 ? 1985 najważniejszymi przedsięwzięciami było zakupienie 6,5 ha ziemi przeznaczonej na cmentarz, budowa organów oraz prace przy  polichromii.  Instrument wykonała firma Włodzimierza Truszczyńskiego z Radości. Autorem wielobarwnych malowideł zdobiących sklepienie i ściany świątyni był prof. Jerzy Ostrowski, a pomysłodawcą wyjątkowych fresków przedstawiających "1000 lat historii Polski i Kościoła w naszej Ojczyźnie" – ksiądz Jan Sikora. Wszystkie te dzieła powstawały dzięki ofiarności parafian i mieszkańców miasta.

Staraniem księdza Proboszcza erygowano nowe parafie: w 1986r. został poświęcony kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski przy ulicy Kurkowej w Wołominie, a w 1997r. konsekrowano kościół pw. N.M.P. Królowej Różańca Świętego we wsi Majdan koło Wołomina.

1 lutego 1998r., w dawnych salach katechetycznych w kaplicy, otwarto Stację Opieki Medycznej i Pomocy Charytatywnej Caritas.

Za namową księdza Jana Sikory, jeszcze w 1962r. w parafii podjęły pracę siostry Michalitki ze Zgromadzenia św. Michała Archanioła. Przyjechały do Wołomina z Miejsca Piastowego. Mieszkają w nowym domu zakonnym, usytuowanym obok kościoła, prowadzą katechizację i pomagają w parafii.

Dzieciństwo i młodość

Jan Sikora urodził się 29 sierpnia 1921r. w Transborze nad Świdrem, niewielkiej wsi w gminie Wielgolas, położonej 20 km na wschód od Mińska Mazowieckiego. Rodzice Jan i Aleksandra z Sawińskich, mieli sześcioro dzieci: czterech synów i dwie córki. Jan jest z nich najstarszy. W rodzinie był jeszcze starszy o 10 lat od Jana brat przyrodni, z pierwszego małżeństwa ojca. Jan i Aleksandra Sikorowie, jak wszyscy mieszkańcy wsi, zajmowali się uprawą ziemi, gospodarowali na 12 hektarach pola.

Charakter przyszłego księdza kształtował się pod wpływem matki, osoby pracowitej, skromnej i pobożnej. Jego późniejsze poglądy i postawę uformowała patriotyczna i religijna atmosfera domu rodzinnego i środowisko harcerskie. Brat ojca, Aleksander, fizyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego, jako oficer 22 pułku piechoty w Siedlcach, we wrześniu 1939 r. dostał się do niewoli sowieckiej. Osadzony w Kozielsku, został zamordowany w Katyniu. Brat matki był zesłańcem. Został aresztowany przez Rosjan w Sokołowie i wywieziony do Świerdłowska na Uralu (obecnie Jekaterynburg). Pracował tam  jako brygadzista przy robotach leśnych. Kuzyna ze strony matki, ppor. piechoty Franciszka Frelka uwięziono w 1939r. w Starobielsku. Rozstrzelano go w Charkowie.

Młodszy brat księdza, Tadeusz, aresztowany 15 stycznia 1945r. przez Urząd Bezpieczeństwa, najpierw był więziony w obozie w Rembertowie, a następnie wywieziony do Świerdłowska, gdzie pracował w tej samej brygadzie leśnej co wuj.

Jako młodzieniec Jan Sikora był urzeczony tradycją polskiego wojska. Podziwiał stacjonujących w Mińsku Mazowieckim żołnierzy 7. Pułku Ułanów Lubelskich oraz żołnierzy 1. Pułku Strzelców Konnych w Garwolinie. Wieczorami siodłał konia i ćwiczył ułańską szarżę.

Do szkoły podstawowej uczęszczał w Transborze, gdzie autorytetem moralnym dla uczniów była nauczycielka Anna Krajewska, ziemianka pochodząca z Ukrainy. Jej kuzyn, Rafał Krajewski, członek rządu Romualda Traugutta, został z nim powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej po Powstaniu Styczniowym 1864 roku.

W latach 1933 - 1936 uczył się w Szkole Powszechnej  w Parysowie koło Garwolina, a w 1936r. rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum Męskim nr 47 w Siennicy. Szkoła stała na wysokim poziomie. Kult pracy i patriotyzm nauczycieli udzielały się wychowankom, z których wielu kilka lat później oddało życie w walce o wolność ojczyzny. W siennickim gimnazjum Jan Sikora rozpoczął swoją przygodę z harcerstwem. Kierował zastępem harcerskim.

Miał 18 lat kiedy wybuchła II wojna światowa. Przez pierwsze dwa lata okupacji niemieckiej pracował wraz z ojcem w rodzinnej wsi. Wkrótce postanowił, że poświęci się służbie dla ojczyzny.

Żołnierz

Jesienią 1941r. Jan Sikora zapisał się do IV klasy gimnazjum w Mińsku Mazowieckim, aby na  tajnych kompletach kontynuować naukę. Rok później zdał egzamin do Liceum Humanistycznego w Mińsku Mazowieckim. Po niedługim czasie, jak większość harcerskiej młodzieży, trafił do konspiracji. Został członkiem Szarych Szeregów. Był w drużynie kpr. pchor. Józef Popiela "Skalnego", który potem zginął zamordowany na Pawiaku. Jego plutonem dowodził por. Tadeusz Smoleński "Sęk".

Od listopada 1942 r. do marca 1943r. uczył się w mińskiej Podchorążówce, której komendantem był mjr Władysław Reda, późniejszy 1. oficer sztabu 8. Dywizji Piechoty AK im. R. Traugutta i Mazowieckiej Brygady Kawalerii, u płk Hieronima Suszczyńskiego Szeligi w Podokręgu Wschodnim. Przyszli żołnierze przyswajali sobie wiedzę z zakresu strategii, taktyki, terenoznawstwa, posługiwania się bronią i zdobywali doświadczenie saperskie. W maju 1943r. Komendant Obwodu AK Ludwik Wolański "Lubicz" wręczył Janowi Sikorze nominację na stopień kaprala podchorążego.

Razem z Janem Sikorą Podchorążówkę ukończyli koledzy, którzy mieli wpływ na jego decyzję o podjęciu pracy w konspiracji i, z którymi przyszło mu walczyć o wolność Polski: poznany jeszcze w czasach gimnazjalnych – Kazimierz Aniszewski "Dęboróg" oraz Zbigniew Gałęzewski Grom i Stanisław Maciejewski Promień.

Struktury Polskiego Państwa Podziemnego w Mińsku Mazowieckim i w powiecie mińskomazowieckim były organizowane już na przełomie 1939/1940r. Utworzono Obwód Związku Walki Zbrojnej, od 14 lutego 1942r. – Armii Krajowej (który miał kolejne kryptonimy: Mewa, Jamnik, Kamień).

Jan Sikora rozpoczął pracę w podziemiu początkowo jako goniec (przewoził na rowerze meldunki), a następnie wstąpił do służby wywiadowczej w Mińsku Mazowieckim.

W lutym 1944r., po nieudanej akcji odbicia więźniów w Latowiczu, schronił się w oddziale partyzanckim. Akcja, którą dowodził por. Władysław Klimaszewski "Boruta" została przeprowadzona po zatrzymaniu przez Niemców pchor. Zygmunta Żółtka "Morsa" i – po jego przesłuchaniu, kilkudziesięciu innych osób. Te masowe aresztowania mieszkańców Mińska Mazowieckiego, związanych z konspiracją niepodległościową, zapisały się w historii jako "wielka wsypa". Próba uwolnienia więźniów i potyczka z Niemcami zakończyła się niepowodzeniem.

W leśnym oddziale Jan Sikora "Przemysław" służył przez sześć tygodni, od 17 lutego do 1 kwietnia 1944r. Był to pierwszy oddział partyzancki Obwodu "Mewa". Operował na północ od Mińska Mazowieckiego, w okolicach Dobrego i Stanisławowa. Brał udział w większości ważniejszych walk stoczonych w Obwodzie AK "Mewa", "Jamnik", "Kamień". Jan Sikora był drugim zastępcą dowódcy oddziału pchor. Kazimierza Aniszewskiego "Dęboroga" (po aresztowaniu "Dęboroga' oddziałem dowodzili Edward Wasilewski "Wichura" i Jan Migdalski ''Vis"). Funkcję pierwszego zastępcy pełnił pchor. Zbigniew Gałęzewski "Grom".

W kwietniu 1944r. "Przemysław" przyjechał do Warszawy, gdzie przez kilka miesięcy działał w dywersji. Podlegał wówczas Szefowi Dywersji z Mińska Mazowieckiego,  por. Janowi Gojińskiemu "Grotowi".

25 lipca 1944r. opuścił Warszawę i powrócił do Mińska Mazowieckiego, ponownie pod komendę por. Ludwika Wolańskiego "Lubicza". W czasie akcji zbrojnej "Burza", już jako podporucznik, dowodził plutonem dywersyjnym. Walczył w 1. szwadronie 7. Pułku Ułanów, który od 1943r. nosił kryptonim "Jeleń". Pierwszym zadaniem była udana akcja wysadzenia torów kolejowych na linii Mińsk Mazowiecki - Dębe Wielkie. Później działali na tyłach wycofujących się pod naporem Armii Czerwonej wojsk niemieckich.

Jesienią plan "Burza" zawieszono, na terenach wyzwolonych oddziały AK były rozbrajane, żołnierze więzieni, a wielu wywieziono w głąb ZSRR. Jan Sikora został aresztowany przez kontrwywiad sowiecki 28 listopada 1944r. Bezpośrednim powodem zatrzymania były m.in. znalezione w czasie rewizji mapy z okresu nauki w Podchorążówce. Przebywał w więzieniu dwa tygodnie, skąd został wykupiony.

Nękany przez Służbę Bezpieczeństwa, ukrywał się przez prawie rok. Podczas jednego z przeszukań domu, aresztowano i zesłano na roboty do Związku sowieckiego jego młodszego brata, Tadeusza. Wrócił stamtąd wycieńczony i chory. Po kilkunastu latach zmarł.

Ksiądz

20 września 1945r. Jan Sikora wstąpił do Seminarium Duchownego na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. 17 grudnia 1950r. został wyświęcony na kapłana przez księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Z Mszą św. Prymicyjną pojechał najpierw na Jasną Górę, a potem do Latowicza. W tym samym roku został wikariuszem w parafii w Żyrardowie. Uczył dzieci religii i był kapelanem żyrardowskiego szpitala. Po latach wspominał z humorem, że wśród jego uczniów i ministrantów był Leszek Miller, późniejszy premier RP. W 1957r. został przeniesiony do parafii pw. Dzieciątka Jezus na warszawskim Żoliborzu. Od września 1960r. pracował w parafii pw. św. Teresy na Tamce w Warszawie, gdzie w tamtym czasie odbudowywano kościół.

W czerwcu 1999r., po 37 latach pracy w wołomińskiej parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej, ks. Prałat Jan Sikora przeszedł na emeryturę.

17 sierpnia 2011r., Ksiądz Prałat Jan Sikora zmarł.


Źródło:  Kubacz Marzena, Prałat. Ksiądz Jan Sikora (ur. 1921), (w:) Życiorysy z Wołominem związane… (Historia miasta pisana ludzkimi losami), pod red. Marzeny Kubacz i Agaty Sobczak, zdjęcia Katarzyna Humińska, Wołomin 2009.

Pokaż listę
Facebook Twitter